ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI, yatırımcıların yapay zeka sektöründeki büyümeden pay alma arayışıyla birlikte borsaya adım atmaya hazırlanan rakibi Anthropic’e katılarak ABD’de ilk halka arz (IPO) için gizli başvuru yaptı.
Şirket tarafından pazartesi günü yapılan açıklamada, halka arzın büyüklüğü veya şartlarına ilişkin detaylar paylaşılmazken, takvimin henüz netleşmediği belirtildi. Yapılan açıklamada, “Özel bir şirket olarak yapılması muhtemelen daha kolay olan, gerçekleştirmek istediğimiz unsurlar bulunduğundan bu süreç biraz zaman alabilir” ifadesine yer verildi.
Hedef 1 Trilyon Dolar Değerleme
Reuters’ın haberine göre, yapay zeka devi eylül ayı gibi erken bir tarihte gerçekleşebilecek halka arzında 1 trilyon dolara varan bir piyasa değerlemesini hedefliyor. Bu değerlemeyle birlikte OpenAI, ardı ardına piyasaya çıkan ve trilyon dolarlık değerlemeye sahip üçlü şirketin zeminini hazırlamış olacak. Bu gelişme, yatırımcıların yüksek büyüme potansiyeli taşıyan teknoloji hisselerine yönelik iştahının son 10 yıldaki en önemli sınavı olarak nitelendiriliyor.
Süreci başlatan ilk isim, Elon Musk’ın SpaceX şirketi olmuştu. SpaceX, tamamlanması halinde tarihin en büyüğü olarak kayıtlara geçecek halka arzında, 1,75 trilyon dolar değerleme üzerinden 75 milyar dolarlık bir pay satışı hedefliyor.
Yapay zeka tabanlı kodlama asistanı Claude Code’un arkasındaki şirket olan Anthropic ise 965 milyar dolar değerlemeye ulaştığı ve 65 milyar dolar kaynak sağladığı yatırım turundan haftalar sonra, 1 Haziran’da halka arz için gizli başvuru yaptığını duyurmuştu.
Cerity Partners ortağı Michael Ashley Schulman, Anthropic’in devasa yatırım turunun ardından başvuruyla öne geçmesiyle OpenAI’ın seçeneklerini açık tuttuğunu ifade etti. Gelecekteki olayların sonuçlarına yönelik bahislerin oynandığı tahmin piyasalarında ise katılımcıların büyük kısmı, OpenAI’ın Anthropic’ten önce halka arz başvurusu yapmasını bekliyordu.
Yapay Zeka Çağı ve Finansal Tablo
Anthropic ve OpenAI’ın halka arz süreçleri, yapay zekanın bu on yılın belirleyici yatırım teması olarak hızla öne çıktığı teknoloji sektörü ve küresel piyasalar için dönüşümcü bir dönemi somutlaştıracak nitelikte görünüyor.
OpenAI, bu yılın başlarında SoftBank, Amazon ve Nvidia gibi güçlü destekçilerin yer aldığı bir gruptan 840 milyar dolar değerleme üzerinden 110 milyar dolar fon topladığını açıklamıştı. Şirket o dönemde ChatGPT’nin haftalık 900 milyondan fazla aktif kullanıcıya ve 50 milyondan fazla ücretli aboneye ulaştığını da paylaşmıştı.
Halka arz başvurusu, OpenAI’ın ilk yatırımcılarından biri olan Microsoft ile ortaklık şartlarını yeniden müzakere etmesinin ardından geldi. Bu hamle, yapay zeka öncüsünün Amazon ve Alphabet’in Google birimi gibi firmalarla yeni ortaklıklar kurmasının önünü açmıştı. Windows üreticisinin 2019’dan bu yana toplam 13 milyar doları bulan erken dönem yatırımı, OpenAI’ın hızlı yükselişine zemin hazırlamış ve Microsoft’un Azure bulut bilişim işindeki büyümeyi desteklemişti.
Şirket, mart ayında aylık 2 milyar dolar gelir elde ettiğini ve Alphabet ile Meta dahil olmak üzere internet ve mobil dönemleri tanımlayan şirketlerden yaklaşık dört kat daha hızlı büyüdüğünü belirtmişti. Bu rakam, 2024 yılının sonundaki çeyrek dönemlik yaklaşık 1 milyar dolarlık gelirle karşılaştırılıyor. Konuya yakın bir kaynağın aktardığına göre OpenAI, son yatırım turunda yatırımcılara 2030 yılına kadar kârlılık beklemediğini iletti.
Rakiplerin Yükselişi Piyasa Dengelerini Zorluyor
OpenAI’ın öncülük ettiği sektör hızla kalabalıklaşırken, yatırımcılar yapay zeka alanındaki bu olağanüstü yükselişin sürdürülebilir olup olmadığını yakından inceliyor. Anthropic, yazılım geliştiricilerin bilgisayar programlama işlemlerini yürütmek için yoğun talep gösterdiği Claude yapay zekasıyla en büyük rakiplerden biri haline geldi. Bazı firmalar, kodlarındaki açıkları ortaya çıkarmak amacıyla şirketin en üst seviye modeli Mythos’u kullanıyor.
Bu büyük ölçekli halka arzlar ABD borsalarına yeni bir ivme kazandırabilecek olsa da bazı bankacılar daha küçük ölçekli işlemler için ayrılabilecek sermayenin bu devler tarafından emilebileceği konusunda uyarıda bulunuyor. D.A. Davidson Yönetici Direktörü Gil Luria, “OpenAI’ın istemeyeceği tek şey, halka açık piyasa sermayesinin tükenmesidir” diyerek şu değerlendirmede bulundu: “Sadece SpaceX ve Anthropic halka arz sırasında onun önünde yer almıyor; aynı zamanda Google’ın geçen hafta tamamladığı gibi, halka açık büyük rakipler de ikincil piyasa ihraçlarıyla on milyarlarca dolar ek kaynak sağlayabilir.”
Kâr Amacı Gütmeyen Kökenler ve Hukuki Mücadele
OpenAI, 2015 yılında araştırma odaklı ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak kurulmuş, ancak yapay zeka sistemleri geliştirmenin hızla artan maliyetlerini fonlamak amacıyla dört yıl sonra kâr amaçlı bir ticari kol oluşturmuştu. Kâr amacı gütmeyen yapının ticari oluşumu kontrol ettiği bu sıra dışı mimari, 2024 yılının sonlarında Üst Yönetici (CEO) Sam Altman’ın kısa süreliğine görevden alınması ve çalışanların tepkisi üzerine günler sonra geri dönmesiyle yoğun şekilde sorgulanmıştı.
Şirket, Aralık 2024’te yapısını “kamu yararına çalışan şirket” (public benefit corporation) statüsüne dönüştürmeyi planladığını duyurmuş, bu adımın kâr amacı gütmeyen çatı kuruluşun getirdiği kısıtlamaları esnetirken çok daha fazla sermaye toplamaya yardımcı olacağını açıklamıştı.
OpenAI’ın bu yapısal dönüşümü, şirketin ilk destekçilerinden olan Elon Musk’ın sert eleştirilerinin ardından tartışmalı bir hal almıştı. Musk, OpenAI’a dava açarak Sam Altman ve diğer yöneticileri, kâr amacı gütmeyen kuruluşu kişisel zenginleşme aracına dönüştürmekle suçlamıştı. ABD’deki bir jüri mayıs ayında Musk’ın davasını reddederek, yapay zeka şirketinin, insanlığın yararına çalışma şeklindeki orijinal misyonundan saptığı gerekçesiyle dünyanın en zengin insanına karşı bir yükümlülüğü bulunmadığına hükmetti. Oybirliğiyle alınan bu karar, analistlerin önemli bir hukuki engelin aşıldığını belirtmesiyle halka arz üzerindeki belirsizlikleri ortadan kaldırdı.
İlk yorum yapan olun