Çinli teknoloji şirketi Huawei, beş yıl içinde yüksek performanslı çiplerinde 1,4 nanometre üretim sürecine eşdeğer bir transistör yoğunluğuna ulaşacağını açıkladı. Şirketin pazartesi günü yaptığı bu duyuru, Pekin yönetiminin, Çin’in gelişmiş yarı iletkenler üretmesini zorlaştıran ABD yaptırımlarının etkisini azaltma yönündeki çabalarını yansıtıyor.
Şanghay’da düzenlenen bir yarı iletken sempozyumunda ilan edilen bu hedef için bağımsız bir performans verisi sunulmadı. Ancak 1,4 nanometre seviyesinin, önümüzdeki on yılın sonuna doğru küresel düzeyde gelişmiş çip üretiminin en uç sınırını oluşturması beklendiği için bu gelişme büyük önem taşıyor.
Washington yönetiminin gelişmiş litografi cihazlarına ve diğer kritik yarı iletken teknolojilerine erişimi kısıtlaması nedeniyle, Çin’in konvansiyonel üretim yöntemleriyle tek başına bu seviyeye ulaşması sektör genelinde uzak bir ihtimal olarak değerlendiriliyor. Dünyanın en büyük bağımsız çip üreticisi olan Tayvan merkezli TSMC, halihazırda 2 nanometre üretim teknolojisini kullanıyor ve 2028 yılında 1,4 nanometre süreciyle seri üretime geçmeyi planlıyor.
Küçülme Yerine Sinyal Hızına Odaklanan ‘Tau Ölçeklendirme Yasası’
Huawei, yarı iletken sektörünün artık yalnızca transistörleri küçültmeye bel bağlayamayacağını vurgulayarak çip performansını artırmak için yeni bir yaklaşım ortaya koydu. “Tau Ölçeklendirme Yasası” (Tau Scaling Law) olarak adlandırılan bu prensip, sinyallerin ve verilerin çipler ile bilgi işlem sistemleri içindeki iletim süresini kısaltmayı merkeze alıyor. Projenin başarıya ulaşması durumunda şirket, Çin’in en gelişmiş yarı iletken ekipmanlarına erişim kısıtlamalarına rağmen çip yoğunluğunu ve performansını artırmanın yeni bir yolunu bulmuş olacak.
Yarı iletken alanındaki bu teknolojik atılımlar, küresel jeopolitik dengeler ve ekonomik kalkınma açısından kritik bir eşik olarak kabul ediliyor. Huawei tarafından geliştirilen Ascend çip serisi, DeepSeek firmasının geçen ay piyasaya sürdüğü son amiral gemisi yapay zeka modeli V4 de dahil olmak üzere, Çin genelindeki yapay zeka modellerine güç sağlama konusunda giderek daha merkezi bir rol üstleniyor.
Şirket, bu yılın ilerleyen dönemlerinde piyasaya sürülmesi planlanan Kirin serisi mobil işlemcilerin, “LogicFolding” adı verilen ilişkili bir mimariyi kullanan ilk ürünler olacağını açıkladı. Bu yeni mimarinin çip içindeki kablolamayı kısaltacağı ve performansı önemli ölçüde artıracağı belirtiliyor. Huawei ayrıca son altı yılda akıllı telefonlar ve yapay zeka bilgi işlem sektörleri de dahil olmak üzere farklı alanlarda Tau Ölçeklendirme Yasası’na dayanarak 381 çip tasarımı gerçekleştirdiğini ve bunların seri üretimini yaptığını bildirdi.
Piyasa araştırma şirketi Omdia’nın yarı iletken araştırmaları direktörü He Hui, gelişmeyi şu sözlerle değerlendirdi:
“Huawei’in önerdiği şey, geleneksel düğüm odaklı küçülmeden sistem düzeyinde verimlilik ölçeklendirmesine doğru bir eksen değişimidir. Şirket, yalnızca daha küçük transistörlere bağımlı kalmak yerine, bağlantıları kısaltmaya, gecikme süresini düşürmeye ve çip içindeki veri hareketini iyileştirmeye odaklanıyor. Bu, ileri düzey litografi imkanlarının kısıtlandığı bir dönemde daha yüksek performans elde etmek için makul bir yöntemdir.”
Nvidia’ya Karşı Yerli Alternatif
Huawei, 2019 yılında ABD’nin ticari kara listesine alınarak birçok Amerikan menşeli çip ve yazılım teknolojisinden mahrum bırakılmış, küresel çip üreticileriyle çalışma kabiliyeti de kısıtlanmıştı. Şirket, bu kısıtlamaların ardından “ekstrem hayatta kalma modu” olarak tanımladığı bir sürece girdi. Huawei’in yarı iletken birimi başkanı ve Bilim İnsanları Komitesi direktörü He Tingbo liderliğinde gizlilikle yürütülen alternatif çip projesi, şirketin varlığını sürdürme stratejisinin merkezine yerleşti.
Şirket, 2023 yılında Çin’in en büyük çip üreticisi SMIC tarafından 7 nanometre teknolojisiyle üretilen ve 5G kabiliyetine sahip Mate 60 akıllı telefon serisini piyasaya sürerek pazarda beklenmedik bir geri dönüş gerçekleştirmişti. Huawei’in LogicFolding mimarisini duyurmasının ardından SMIC hisseleri pazartesi günü %7,6 oranında değer kazandı.
Analistler, Çin’in en gelişmiş üretim teknolojilerinde küresel liderlerin hâlâ gerisinde olduğunu belirtse de, Huawei’in yeni çip tasarım stratejisinin ABD kısıtlamalarına rağmen yerli ortaklarıyla kayda değer bir ilerleme sağladığının kanıtı olarak görüldüğünü ifade ediyor. Bu hamle, şirketin ekim ayında Ascend serisini de kapsayan yapay zeka çipleri uzun vadeli geliştirme yol haritasını açıklamasının ardından geldi.
En gelişmiş yapay zeka işlemcilerinin Çin’e satışı yasaklanan ABD merkezli Nvidia firmasına karşı yerli şirketlerin alternatif aramasıyla, Çin pazarında Ascend çiplerine olan talep bu yıl artış gösterdi. Nvidia CEO’su Jensen Huang da bu ayın başlarında yaptığı açıklamada, Çin’deki yapay zeka çip pazarını büyük ölçüde Huawei’e kaptırdıklarını kabul etmişti.
