Microsoft’un Xbox’ı çalkantılı bir yıl geçirdi.
Bir dizi işten çıkarma, fiyat artışı ve stüdyo kapatılması, pek çok kişinin — ilk kez olmamak üzere — Xbox’ın öldüğünü ilan etmesine yol açtı.
Microsoft Game Studios’ta eski yürütücü yapımcı olan Laura Fryer, haziran ayında şirketin artık “donanım çıkarmaya hiç niyeti olmadığını ya da kelimenin tam anlamıyla bunu yapamadığını” söyledi.
Eski Microsoft yöneticisi ve Blizzard Entertainment’ın eski başkanı Mike Ybarra ise ekim ayında X’te paylaşıp daha sonra sildiği bir gönderide Xbox’ın “kafa karıştırıcı” stratejisini sert şekilde eleştirdi ve şirketin potansiyel olarak “bin iğneyle ölüm”e doğru gittiğini söyledi.
Microsoft’un mali 2026 yılı ilk çeyrek sonuçlarına göre şirketin toplam oyun geliri yıllık bazda yüzde 2 azalırken, Xbox donanım satışları yüzde 29 düştü.
Araştırma şirketi Circana’nın son raporuna göre, genel konsol sektörü büyük bir durgunluk içinde. Genellikle yoğun alışveriş ayı olan kasımda donanım harcamaları yıllık bazda yüzde 27 geriledi.
IGN’in Circana verilerine dayanarak aktardığına göre bu, son yirmi yılın en kötü kasım ayı oldu.
IGN’in haberine göre, Switch ve Switch 2’nin toplam satışları ay boyunca yüzde 10’dan fazla düşerken, PS5 satışları yüzde 40’tan fazla geriledi. Ancak en büyük darbeyi Xbox Series donanımı aldı ve satışlar dramatik şekilde yüzde 70 düştü.
Bu yıl konsol satışlarında Xbox, liderleri neredeyse göremiyor.
Nintendo’nun Switch 2’si, şirketin son bilançosuna göre hazirandaki çıkışından bu yana 10,36 milyon adet sattı. Sony’nin PlayStation 5’i ise en son finansal sonuçlarına göre 2025 yılında 9,2 milyon adet satıldı.
Oyun satışlarını takip eden VGChartz sitesinin tahminlerine göre, Microsoft’un Xbox Series S ve Series X’i toplam 1,7 milyon adetle, 2017’de piyasaya çıkan ve bu yıl şimdiye kadar 3,4 milyon adet satan orijinal Nintendo Switch’i bile geride bırakamadı.
Microsoft, Xbox satışları ya da rakamları hakkında yorum yapmayı reddetti.
Şirket, Xbox ile PlayStation arasındaki farkın açılmasıyla birlikte 2015 yılında konsol sevkiyat rakamlarını açıklamayı durdurmuştu.
Series S, Series X ve PS5’in tamamı ilk olarak 2020’de piyasaya sürüldü ve o tarihten bu yana bazı güncellemeler yapıldı.
Kasım ayında Valve, gelecek yıl piyasaya çıkması planlanan yeni nesil Steam Machine ile büyük ses getirdi.
Yeni konsol-PC hibritinin tanıtımı oyun dünyasında geniş yankı uyandırdı ve The Verge, “Valve, Microsoft’un hayalini kurduğu Xbox’ı inşa etti” yorumunu yaptı.
Mini küp şeklindeki cihaz, Valve’ın Linux tabanlı SteamOS’u üzerinden Windows PC oyunlarını hem televizyon konsolu hem de oyun bilgisayarı olarak çalıştırabilecek. Oyuncular, Steam’in binlerce oyundan oluşan geniş kütüphanesine erişebilecek.
Ancak Microsoft bu geri kalmışlıktan pek endişeli görünmüyor.
Microsoft Gaming CEO’su Phil Spencer, 2023’te katıldığı bir podcast’te “Sony’den ya da Nintendo’dan daha iyi konsol yapma işinde değiliz. Bizim için gerçekten büyük bir çözüm ya da kazanım yok” dedi.
Xbox patronu, Valve’ı tebrik ederken oyun erişimini “PC, konsol ve elde taşınabilir cihazlar” genelinde genişletme hareketine de gönderme yaptı.
Wedbush analisti Michael Pachter, CNBC’ye yaptığı açıklamada “Sonuçta erişilebilir pazar, oyun oynamak isteyen herkes ve Microsoft bu pazara hizmet etmek istiyor” dedi.
Microsoft CEO’su Satya Nadella, TBPN podcast’ine verdiği son röportajda şirketin oyun iş modelinin konsoldan televizyona ve mobil cihazlara kadar “her yerde, her platformda” olacağını söyledi.
Nadella’nın sözleri, bir sonraki Xbox’ın daha çok bir PC gibi çalışabileceğine de işaret etti.
“Konsol ve PC’yi iki ayrı şey olarak düşünmeleri insanlara komik geliyor,” diyen Nadella, “Biz konsolu, oyun için performans gösterebilecek daha iyi bir PC yapmak istediğimiz için inşa ettik. Bu yerleşik düşünceyi yeniden gözden geçirmek istiyorum,” ifadelerini kullandı.
Xbox Başkanı Sarah Bond da Mashable’a verdiği röportajda benzer bir görüş dile getirerek, yeni nesil konsolun Microsoft’un Asus ile ortaklaşa geliştirdiği yeni Xbox el konsollarında görülen “bazı düşünceleri” barındıracağını söyledi.
Ekim ayında piyasaya sürülen bu cihazlar, platformlar arası oyun desteği sunuyor ve Epic Games, CD Projekt ve Valve mağazalarından satın alınan PC oyunlarını çalıştırabiliyor.
Xbox, bu yaklaşımı kasım ayında satışa çıkan en yeni Backbone Pro’ya da entegre etti.
Backbone Labs ile ortak geliştirilen taşınabilir oyun kumandası, mobil cihazlar, PC, akıllı TV’ler ve diğer yayın cihazları üzerinden bulut oyun erişimi sunuyor.
Peki Microsoft’un yeni nesil konsolu nasıl olacak?
Şirketin geliştirme sürecinde tam olarak nerede olduğu hakkında çok az şey biliniyor.
Xbox stratejisine aşina bir kaynak, CNBC’ye yaptığı açıklamada şirketin oyuncuların konsol, PC ve bulut oyun — hatta oyun dışındaki her türlü eğlence — arasında geçiş yapmasına olanak tanıyan açık bir sistem üzerinde çalıştığını söyledi.
Bulutta oyun
Pachter’a göre Microsoft donanımı tamamen terk etmiyor ancak kitlesini, özel konsollarla ilgilenen mevcut alıcılar ve geri kalan herkes olarak ikiye ayırıyor.
Phil Spencer, 2019’da The Verge’e verdiği bir röportajda konsol satışlarına odaklanmaktan ziyade oyunları erişilebilir kılmanın kendisini daha az endişelendirdiğini söylemişti.
“Önümüzdeki on yıla baktığımızda ve dünyada oyun oynayan 2 milyardan fazla insana ulaşmayı düşündüğümüzde, bu insanların çoğu konsol ya da oyun bilgisayarı satın almayacak,” demişti.
Abonelere çok sayıda yayıncıdan oyunlara erişim sağlayan Xbox Game Pass, bu stratejinin net bir örneği.
Microsoft, hizmetteki oyun yelpazesini istikrarlı biçimde genişletiyor.
2023’te 36 oyunla 9,99 dolardan piyasaya çıkan ve daha önce Game Pass Core olarak bilinen Game Pass Essential, artık 50’den fazla oyun sunuyor.
Ultimate katmanındaki aboneler ise 500’ün üzerinde oyuna erişebiliyor.
Bulut oyunlardaki büyüme ise son derece hızlı.
Xbox, 2024’te rekor 34 milyon Game Pass abonesi ve son mali yılda yaklaşık 5 milyar dolarlık Game Pass geliri bildirdi.
Xbox, kasım ayındaki bir blog gönderisinde Game Pass abonelerinin bulut oyun saatlerinin geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 45 arttığını açıkladı. Şirket ayrıca konsol oyuncularının “konsolda bulut üzerinden yüzde 45, diğer cihazlarda ise yüzde 24 daha fazla zaman geçirdiğini” belirtti.
Bu dönüm noktasını duyururken Xbox Cloud Gaming’in, bu yıl 500 milyondan fazla oyuncuya ev sahipliği yapan ve “dünyanın en hızlı büyüyen oyun pazarı” olarak tanımladığı Hindistan’a genişleyerek 30 ülkede kullanılabilir hale geldiğini de ekledi.
Microsoft, ekim ayında Ultimate abonelik ücretini 19,99 dolardan 29,99 dolara çıkararak yüzde 50 zam yaptığı için yoğun eleştirilerle karşılaşsa da, şirketin reklam destekli bir Xbox Cloud Gaming sürümünü test ettiği bildiriliyor.
Omdia kıdemli baş analisti George Jijiashvili, CNBC’ye yaptığı açıklamada ücretsiz bir Game Pass katmanının, özellikle henüz konsola yatırım yapmamış oyuncular için kullanıcı kazanım aracı olabileceğini söyledi.
Ancak bulut oyunun yüksek maliyetleri nedeniyle reklam destekli bir katmanın anlamlı bir gelir yaratmasının zor olduğunu ifade etti.
Bulut oyun, ölçeklenmesi doğası gereği zor bir alan çünkü işlem gücü ve işletme maliyetleri ile kullanıcıların ödeyebileceği fiyat arasında denge kurulması gerekiyor.
“Bulutta konsol kalitesinde oyun için, oyunun her bir örneğini sunucuda çalıştırmanız gerekiyor,” diyen Jijiashvili, “Oyunu yayınlayan her kişi için özel donanım gerekiyor, yani bu iş gerçekten ölçeklenmiyor,” dedi.
Oyun sektöründeki bu ölçeklenme zorluklarına rağmen Microsoft, diğer ürünlerinde yaptığı gibi oyunu da buluta taşımaya kararlı görünüyor.
“Onlar esasen bir bulut hizmetleri şirketine dönüştü,” diyen Pachter, “Xbox’ta stüdyoları satın almaya başladıklarından bu yana yaptıkları her şey, evde bağlantılı bir eğlence deneyimine doğru ilerliyor.”
Oyun stüdyosu atağı
Microsoft, son yıllarda satın alma furyasıyla orijinal oyun kataloğunu genişleterek eğlence merkezini inşa etti.
2018’de Ninja Theory, inXile Entertainment ve Obsidian Entertainment gibi stüdyoları satın alarak oyun stüdyosu sayısını iki kattan fazla artırdı.
İki yıl sonra, Bethesda’nın sahibi ZeniMax Media’yı 8,1 milyar dolara satın aldı. Bu, 2023’te 75,4 milyar dolara Activision Blizzard’ı alana kadar şirketin en büyük oyun satın alımıydı.
Pachter’a göre bu satın alma dalgası, bulut oyun hizmetlerini güçlendirmek için “yeterli içerik” toplama hamlesiydi.
Ancak Microsoft’un özel oyunlarını kullanma yaklaşımı son dönemde keskin biçimde değişti.
Xbox’a özel oyunlar, “Marvel’s Spider-Man” ve “God of War” gibi son derece başarılı PlayStation yapımlarıyla rekabet etmekte zorlanırken, şirket özgün içerik stratejisinden belirgin şekilde uzaklaştı.
Bond, Mashable’a verdiği röportajda özel oyun fikrinin “demode” olduğunu söyleyerek şirketin platformlar arası oyuna yöneldiğini vurguladı.
Microsoft, ekim ayında yaklaşan yeni “Halo” oyununun Sony’nin PlayStation 5’i için de çıkacağını duyurdu. Bu, büyük serinin ilk kez rakip bir konsolda yer alması anlamına geliyor.
2024’te Xbox, daha önce kendisine özel olan dört oyunu diğer konsollara açtı.
Spencer, o dönemde bu adımın özel oyun stratejisinde bir değişiklik anlamına gelmediğini söylemişti ancak şirket o tarihten sonra da birçok eski özel oyunu rakip platformlara taşımaya devam etti.
Spencer, ocak ayında verdiği bir röportajda kullanıcıların Xbox oyunlarıyla etkileşime girebileceği alanlara “duvarlar örmeyeceklerini” söyledi.
“Öğrendiğimiz şey şu: Önce oyunları koy, oyunların olabilecek en iyi hale gelmesini sağla,” diyen Spencer, “Kendi donanımımızda ve platformumuzda deneyimi seviyoruz ama oyunlarımız giderek daha fazla yerde olacak,” ifadelerini kullandı.
İşten çıkarmalar ve fiyat artışları
Microsoft, ocak ayında oyun bölümündeki çalışanlarının yaklaşık yüzde 9’una denk gelen 1.900 kişiyi işten çıkardı ve eylülde Xbox’tan 650 kişiyi daha çıkardı.
Mayıs ayında ise Bethesda çatısı altındaki “Redfall” geliştiricisi Arkane Austin ve “Mighty Doom” yapımcısı Alpha Dog Games dahil olmak üzere bazı stüdyoları kapattı.
Temmuz ayındaki şirket genelindeki işten çıkarmalar, en az yedi yıldır geliştirildiği bildirilen “Perfect Dark” ve “Everwild” projelerinin yanı sıra birçok duyurulmamış oyunun da rafa kaldırılmasına yol açtı.
Bazı çevreler bu maliyet düşürme adımlarını, yüksek kârlılık hedeflerine ulaşma baskısına bağlıyor.
Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre Microsoft, 2023’te oyun bölümünden yüzde 30 kâr marjı hedeflemesini istemişti.
Bu hedef, mahkeme belgelerine göre 2022’de Xbox’ın ulaştığı yüzde 12’lik marjın ve analistlerin Bloomberg’e verdiği bilgilere göre sektör ortalaması olan yüzde 17–22 bandının oldukça üzerindeydi.
Microsoft, CNBC’ye yaptığı açıklamada iddialı hedefler koyduklarını kabul etti ancak yüzde 30 kâr marjı hedefinin doğru olmadığını söyledi.
Microsoft, yaşlanan amiral gemisi konsol serisinin fiyatlarını son bir yılda iki kez artırdı. Nintendo ve Sony de ağustosta kendi konsolları için zam açıkladı.
PS5’in başlangıç fiyatı şu anda 549,99 dolar. Orijinal Nintendo Switch ve Nintendo Switch 2 ise sırasıyla 399,99 ve 499,99 dolardan satılıyor.
Xbox’ın yeni ROG Xbox Ally ve ROG Xbox Ally X cihazları ise sırasıyla 599,99 dolar ve dikkat çekici biçimde 999,99 dolarlık fiyat etiketlerine sahip.
Piyasada artan sayıda konsol ve el cihazı varken, donanıma sahip olmak isteyen sınırlı bir müşteri kitlesi için rekabet son derece yoğun.
Ancak Xbox, geleceğin bulut ve platformlar arası oyun olduğuna bahis oynuyor.
Son on yıldır Xbox’ın ölümüne dair iddialar gündeme geliyor. Bundan sonra yaşanacaklar, ya gerçekten sonu getirecek ya da bir dönüşümü beraberinde getirecek.
İlk yorum yapan olun