Windows NT 4.0, 30 yıl önce bugün piyasaya çıktı

30 yıl önce, 24 Ağustos 1996’da Windows NT 4.0 mağazalardaki yerini aldı. İşletim sistemi, Windows 95’in kullanım kolaylığını gelişmiş kurumsal özelliklerle bir araya getiriyordu.

24 Ağustos, Microsoft’un ürün lansmanları açısından en önemli tarihlerden biri. Microsoft, 2001’de bugün Windows XP’nin üretime hazır sürümünü yayımlarken, bundan beş yıl önce, 24 Ağustos 1996’da Windows NT 4.0 genel kullanıma sunuldu. Windows 95 de bundan bir yıl önce, 1995’te yine aynı tarihte piyasaya çıkmıştı.

Windows NT 4.0’ın piyasaya sürülmesi Microsoft açısından bir bakıma dönüm noktasıydı. Çünkü işletim sistemi, NT serisinin özelliklerini sıradan Windows kullanıcılarına çok daha tanıdık görünen bir arayüzle birleştiriyordu.

En büyük görsel değişiklik doğrudan Windows 95’ten geldi. Windows NT’nin önceki sürümleri hâlâ daha çok Windows 3.x’e benziyordu. Ancak NT 4.0; Başlat düğmesi, görev çubuğu, kısayollar, Bilgisayarım, Ağ Komşuları ve Windows Gezgini’ni benimsedi. Tüm bu yeni bileşenler, tüketici odaklı Windows 95’teki karşılıklarına benzer görünüyordu.

Bu işletim sisteminin piyasaya çıkması, Microsoft’un hâlâ iki ayrı Windows ailesine sahip olduğu ancak bunların artık yüzeyde birbirinden çarpıcı biçimde farklı görünmediği anlamına geliyordu. Windows 95 ile Windows NT 4.0’ın çıkışı arasındaki yaklaşık bir yıllık dönemde Microsoft, yeni arayüze sahip Windows 95’i, hâlâ eski Program Yöneticisi tarzındaki tasarımı kullanan Windows NT 3.51 ile birlikte sunuyordu.

Elbette iki işletim sistemi yüzeyde birbirine benziyordu ancak altyapıda çok farklı temeller üzerine inşa edilmişlerdi. Microsoft’un fikri, NT serisini en başından itibaren işletmeler için cazip hâle getiren güvenlik ve ağ özelliklerinden vazgeçmeden Windows 95’in kullanım kolaylığını daha sağlam NT mimarisine taşımaktı.

NT 4.0, kurumsal ağ özelliklerine de büyük ölçüde ağırlık veriyordu. Server sürümü, internet siteleri ve intranetlerin barındırılması için Internet Information Server’ı içerirken Microsoft, şirketlerin uzaktan erişim için sanal özel ağ, yani VPN bağlantıları kurmasına olanak tanıyan PPTP gibi teknolojilere de destek ekledi.

Ancak Windows NT 4.0 da sorunlardan tamamen arınmış değildi. Microsoft, Windows 95 tarzındaki kullanıcı arayüzünün yanı sıra pencere yöneticisi ve GDI dahil olmak üzere grafik alt sisteminin büyük bölümünü kullanıcı modundan çekirdek moduna taşıdı. Bu değişiklik performansı artırdı ancak hatalı bir grafik sürücüsünün veya grafikle ilgili bir arızanın tüm işletim sistemini çökertme ihtimalini de yükseltti.

Bunun yanı sıra sürücü desteği daha sınırlıydı, Tak ve Çalıştır (Plug and Play) desteği kısıtlıydı ve Windows NT 4.0 hiçbir zaman resmi USB desteğine kavuşmadı.

Microsoft artık markalamasında NT adını kullanmasa da Windows NT serisi bugün hâlâ yaşamaya devam ediyor. Windows 2000, Windows XP ve bunların ardından gelen tüm modern Windows sürümleri, Windows 11 dahil olmak üzere aynı NT ailesine ait.

Dolayısıyla Windows NT 4.0 bugün neredeyse bir teknoloji kalıntısı olarak görülse de onun soyundan gelen mimari, hâlâ Windows bilgisayarlara güç vermeye devam ediyor.