Söylentilere göre Apple, düşük maliyetli bir MacBook üzerinde çalışıyor. Ve burada “Mac için düşük maliyetli” değil, gerçekten ucuz bir dizüstü bilgisayardan söz ediliyor — muhtemelen 599 dolar seviyesinde. Geleneksel olarak üst seviye pazara odaklanan bir şirket için bu, ciddi bir yön değişikliği olurdu.
Elbette Apple tasarımına ve estetiğine büyük önem verir. Bu nedenle, şirket basitçe bir MacBook Air’ın iç bileşenlerini ucuz bir plastik kasaya yerleştirip “tamamdır” demeyecek. Bunun yerine, iddialara göre Apple daha küçük boyutlu, daha düşük çözünürlüklü ekrana sahip ve “tamamen yeni bir tasarım” içeren bir dizüstü bilgisayar geliştiriyor — hem de bir iPhone işlemcisi etrafında.
Bu çip, mevcut iPhone serisinde bulunan A19’un bir versiyonu olabilir. Ancak analist Ming-Chi Kuo, yılın başlarında şirketin geçen yılın A18 işlemcisiyle çalışan bir dizüstü bilgisayar üzerinde çalıştığını iddia etmişti.
Eğer “küçük, düşük maliyetli ve ultra düşük güç tüketimli bir çipte çalışan dizüstü bilgisayar” fikri size tanıdık geliyorsa, haklısınız — bir zamanlar bunlara netbook diyorduk. Netbook’lar 2000’lerin sonlarında, dünyanın web merkezli bilgi işlem çağına geçiş yaptığı garip bir dönemde ortaya çıkmıştı.
Netbook’ları diğer dizüstülerden ayıran şey, taşınabilirlik, pil ömrü ve en düşük fiyat hedefini her şeyin önüne koymalarıydı. İlk netbook olan ASUS Eee PC, iki boyutta (7 inç ve 10 inç) satılıyordu ve Intel’in bütçe dostu Celeron M işlemcisine sahipti. Ancak o yavaş, düşük güçlü işlemci bile Eee PC için fazla güçlüydü, bu yüzden ASUS çipi sadece 630 MHz’e kadar yavaşlattı. (Evet, 2007’nin o güzel günlerinde işlemci hızını “MHz” cinsinden ölçüyorduk, “GHz” değil.)
Intel bu yükselen trendi fark etti ve netbook’lara özel Atom adında işlemciler üretti. Pek çok yönden Atom, Intel’in ARM mimarisinin yükselen gücüne verdiği bir cevaptı ve hatta tablet ve akıllı telefon çabalarının da temelini oluşturdu. Yani bu, Apple’ın yaptığı şeyin tam tersiydi: Apple, mobil A serisi işlemcisini alıp güçlü bir dizüstü çipe dönüştürdü. (Ve şimdi sanki tersine dönüyor gibi.)
Artık hepimizin bildiği gibi, netbook’ların ömrü uzun olmadı. Ölüm fermanlarını imzalayan birkaç neden vardı. Birincisi, çoğu netbook hiçbir zaman gerçekten iyi değildi. İyi olanlar da biraz pahalıydı. Evet, 7 inçlik bir Eee PC’yi 200 dolar civarına alabiliyordunuz. Ama biraz daha yetenekli bir model, örneğin HP Mini 210 HD, 2010’da yapılandırmaya bağlı olarak yaklaşık 385 dolara mal oluyordu. Enflasyona göre düzeltildiğinde bu bugün yaklaşık 577 dolara denk geliyor. Normal dizüstü bilgisayarların fiyatları düştükçe, bu artık çok da cazip bir seçenek gibi görünmemeye başladı.
Ancak netbook’ların sonunu getiren iki büyük neden vardı: Chromebook’un ortaya çıkışı ve iPad. (Chromebook konusunu başka bir güne bırakalım.) iPad 2010’da tanıtıldı ve hemen netbook pazar payını yemeye başladı. 2012’ye gelindiğinde tabletler netbook’ları geride bırakmıştı ve 2013’e kadar netbook’lar fiilen ölmüştü. Bazıları hâlâ ortalıkta dolaşıyordu, hatta Chromebook gibi “ruhani halefler” ortaya çıktı ama iPad netbook’un sonunu hızlı ve etkileyici bir şekilde getirdi.
Netbook’larla yapılan pek çok şey — internette gezinmek, e-posta kontrol etmek, o zamanlar “Twitter” denilen boşluğa bağırmak — artık iPad’de daha iyi yapılabiliyordu. Ve Bluetooth klavyeyle eşleştirildiğinde iPad, beklentileriniz düşükse aslında fena bir üretkenlik aracı da değildi.
Ve böylece, netbook’lar ortadan kayboldu.
Ancak bu yeni, daha ucuz MacBook, en azından kâğıt üzerinde, netbook planından biraz ilham alıyor gibi görünüyor. Bazı insanlar tablet ve klavye kombinasyonunun çalışma biçimine asla alışamayacak. Apple muhtemelen onlara uygun, tam bir dizüstü bilgisayar form faktörü sunmayı amaçlıyor.
Ekran boyutunun ne olacağını henüz bilmiyoruz, ancak mevcut 13,6 inçlik MacBook Air’dan daha küçük olacağı biliniyor. Bu, 13,3 inç olabilir ama belki Apple 12 inç formatını geri getirir — hatta en küçük Air modelinde olduğu gibi 11 inçlik boyuta bile dönebilir. Bu da neredeyse netbook alanına giriyor demektir.
Bütün bunları, gündelik işler ve internet kullanımı için gayet yeterli ama video düzenleme ya da oyun gibi ağır işlemler için yetersiz olacak mobil öncelikli bir işlemciyle birleştirin; o zaman ortaya çıkan şey, aslında orijinal netbook tanımına fazlasıyla benziyor. Apple elbette yeni uygun fiyatlı MacBook’una asla “netbook” demeyecektir — ama belki de bu ismi kullanmayarak onları yeniden “havalı” hale getirebilir.