Yapay zeka nedeniyle artan insan hakları sorunları göz ardı edilmemeli

“Artık gitgide korkutucu hale gelen bir dünyada yaşıyoruz. Tahmine dayalı algoritmaların her yerdeki varlığı, tüm dünyada sivil özgürlüklerin gerilemesiyle birleştiğinde, teknoloji şirketlerine kuralsız ve kılavuzsuz faaliyet göstermeleri konusunda açık çek verme riski taşıyor” diyen Satija, özetle şunları söyledi:

İnsan onurunu hiçe sayan uygulamalar…

“Hükümetlerin ‘verimlilik çözümleri’ gibi sunduğu bu gelişmeler artan bir biçimde kemer sıkma politikalarıyla ve veri yoğun yapay zeka teknolojilerinin kullanımıyla atbaşı gidiyor. Ayrıca bu sistemler, toplumda önceden var olan ayrımcılığı da artırarak sonuçta dışlamaya, eşitsizliğe ve şirket gücünün kalıcılaşmasına yol açıyor.

Sivil toplumun ve gazetecilerin araştırmalarının yanı sıra denetimsizce işleyen yapay zeka teknolojilerinin ciddi sonuçlarını ortaya koyan pek çok kanıt var. Öldürücü otonom silah sistemlerinden kitlesel gözetimde kullanılan yüz tanıma sistemlerine, göç bağlamında ve refah dağıtımı için kamu sektöründe kullanılan risk ölçüm algoritmalarına kadar, bu tür teknolojilerin haklarımızla bağdaşmadığı ve insan onurunu hiçe saydığı çok açık bir şekilde ortaya çıktı.

Sömürüyü körükleyen tedarik zinciri de unutulmamalı

Yapay zeka teknolojilerinin kalıcı hale getirdiği zararların, bu teknolojilerin ötesine uzanan çok geniş kapsamlı sonuçları olduğunu da kabul etmeliyiz. Bunları körükleyen, insanlık dışı emek uygulamalarına dayanan ve ciddi çevresel hasara yol açan sömürüye dayalı tedarik zinciri, özellikle de küresel çoğunluk ülkelerinde yaşayan insanlar üzerinde orantısız etkiler yarattı. Yapay zeka teknolojilerinin bu uzun vadeli tahripkâr etkileri düşünüldüğünde, teknolojilerin etkileriyle yalnızca ulusal sınırlar içinde değil, onun ötesinde de mücadele edilmesi elzemdir.”

Yapay zeka düzenlemeleri risk taşıyan boşluklardan arındırılmalı

“Ayrıca tüm yapay zeka düzenlemeleri, insan haklarını ihlal etme riski taşıyan boşluklardan ve muafiyetlerden arındırılmalıdır. Kolluk kuvvetleri, sınır yönetimi ve ulusal güvenlik kuruluşları da dahil tüm kamu ve özel sektör aktörleri araştırma, geliştirme ve test aşamaları da dahil yapay zeka teknolojilerinin tüm yaşam döngüsü boyunca insan hakları standartlarına bağlı kalmalıdır” diyen Satija, sözlerini şöyle sonlandırdı:

“Daha da önemlisi, yapay zekadan etkilenen insanlar ve topluluklar, telafi ve çözüm yolları arama konusunda güçlendirilmelidir. Etkili çözüm yollarının ön şartı olarak, etkilenen insanların yapay zekanın sistemdeki kullanımı ve işleyişi olmak üzere yapay zeka destekli karar alma süreçlerine dair bilgi ve açıklama edinme hakkı güvence altına alınmalıdır.”