FBI’a göre, finansal dolandırıcılık 6,6 milyar dolar ile birkaç yıldır siber suçluların en büyük gelir kaynağı. Bu tür dolandırıcılıkla ilişkili birçok taktik, teknik ve prosedür olmasına karşın çoğu, sosyal medyada dolaşan kötü niyetli veya yanıltıcı reklamlarla başlıyor. Bunlar genellikle kurbanı kişisel bilgilerini vermeye ikna etmek veya doğrudan bir yatırım dolandırıcılığına yönlendirmek için yem olarak kullanılır.
Bu tür kampanyaların bir örneği, Haziran 2025’te Instagram reklamlarında meşru bankaların kimliğine bürünülmesiyle gözlemlendi. Bazıları, kurbanı tıklayıp banka giriş bilgilerini girmeye ikna etmek için yüksek faizli hesaplar gibi cazip teklifler kullandı. Diğerleri ise banka yatırım stratejistlerini içeren derin sahte Instagram hikâyeleri kullanarak kişisel bilgileri toplamak veya kurbanları yatırım dolandırıcılığı temalı WhatsApp gruplarına çekmek için kullandı. Başka bir örnek, ESET tarafından 2024 yılında gözlemlenen Nomani Truva Atı kampanyasıdır. Reklamların içeriği ve bağlantı verdikleri kimlik avı web siteleri, yerel haber medyasını ve diğer kuruluşları taklit etmek için tasarlanmıştır. Ya da “Quantum Bumex, Immediate Mator veya Bitcoin Trader” gibi sık sık değişen isimlerle genel finans temalı görseller olabilir.
Nomani kampanyasının ve diğer benzer kampanyaların özellikleri arasında şunlar yer alıyor: Belirli bölgelerdeki kurbanları çekmek için son derece yerelleştirilmiş içerik; Facebook, Instagram, X, YouTube, Messenger ve Threads’te sahte reklamlar aracılığıyla dağıtım; genellikle düşük kaliteli videolarda gösterilen ve anahtar kelimelerin doğal olmayan bir şekilde tekrarlandığı, potansiyel olarak ünlü kişilerin kullanıldığı deepfake video referansları; reklamları yayımlamak için sahte ve hacklenmiş hesapların kullanılması ve aynı barındırma altyapısına yönlendiren paylaşılan şablonlar ve geri aramalar. Bu kampanyada amaç, kurbanı kişisel bilgilerini vermeye ikna etmektir. Bu bilgiler dolandırıcılar tarafından kurbanları doğrudan aramak için kullanılır. Bu yöntemi kullanarak kurbanları yatırım dolandırıcılığına kaydolmaya, kredi almaya veya hatta cihazlarına uzaktan erişim yazılımı yüklemeye ikna ederler. ESET, 2024’ün ilk yarısı ile ikinci yarısı arasında Nomani tehditlerinde yüzde 335 artış gözlemledi ve 8 bin 500’den fazla ilgili etki alanını engelledi.
Neden bu dolandırıcılıklara sürekli kanıyoruz?
Sahte finans reklamları gibi dolandırıcılıklara sürekli kanmamızın nedenleri arasında şunlar yer alıyor:
- Çoğumuz için zor zamanlar ve hızlı ve kolay finansal kazançlar cazip geliyor.
- Dikkat süremiz azalıyor, özellikle mobil cihazlarda; bu nedenle uyarı işaretleri zamanında fark edilmeyebilir.
- Çoğumuz, deepfake videoların kullanımı gibi en son tehdit TTP’lerine aşina değiliz, bu da bizi daha savunmasız hâle getiriyor.
- Bu tehditlerin çoğu yerelleştirilmiştir, meşru (ele geçirilmiş) hesaplar kullanır ve arama sıralamalarında üst sıralarda görünebilir.
- Bankaların geleneksel dolandırıcılık önleme mekanizmaları, telefonla sosyal mühendislik yoluyla sahte bir plana yatırım yapmaya ikna edildiğimizde genellikle işe yaramaz.
Finansal dolandırıcılık için güvenliğinizi nasıl sağlayabilirsiniz?
- Gerçek olamayacak kadar iyi getiriler veya olağan dışı yüksek faiz oranları sunan, gösterişli reklamlar (meşru markaları kullanıyor olabilir),
- Ünlülerin reklamlarında yer alması- her zaman resmî duyurularda reklamın meşru olup olmadığını kontrol edin,
- Görsel hatalar, ses ve görüntü senkronizasyonu bozukluğu, düşük çözünürlük veya robotik veya aşırı düzgün sesler gibi normal görünmeyen videolar,
- Hızlı hareket ederek yatırımı garantilemek için baskı,
- Garantili yatırım getirisi.
Kişisel bilgilerinizi ve finansal bilgilerinizi güvende tutmak için aşağıdaki adımları izleyin:
- Meşru markalar ve kişiler tarafından tanıtılıyor gibi görünseler bile finans ve yatırım reklamlarına tıklama dürtüsüne karşı koyun,
- Belirli bir yatırım planı veya grubu hakkında çevrimiçi yorumları araştırarak doğruluğunu kontrol edin,
- Nasıl çalıştığını ve paranızı nasıl geri alacağınızı anlamadan hiçbir finansal ürüne yatırım yapmayın,
- Üçüncü tarafların istenmeyen yaklaşımlarını görmezden gelin,
- Çevrimiçi bir reklamdan tıkladıktan sonra kişisel ve/veya finansal bilgilerinizi asla paylaşmayın. Tanınmış bir finans kurumuysa sağlayıcıyla ayrı olarak iletişime geçin,
- ESET gibi güvenilir bir sağlayıcıdan tüm cihazlarınızda güvenlik yazılımı kullanmayı düşünün. Bu, kötü amaçlı yazılımları ve dolandırıcılıkları engellemede çok yardımcı olacaktır.
