Türk Bayrağı’nı uzaya taşıyan isim Türkiye’de

Yeditepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nurcan Baç ile 1989 yılından bu yana çeşitli deney ve projelerde birlikte çalışan bilim insanı ve astronot Prof. Al Sacco, Jr., yeniden Yeditepe’de, Prof. Sacco, 14 Eylül Pazartesi günü saat 14.00’te, Rektörlük İnan Kıraç Salonu’nda “Living and Doing Science in Space” (Uzayda Yaşamak ve Bilim Yapmak) konulu bir konferans verecek.

Prof. Dr. Nurcan Baç ile birlikte geliştirdikleri zeolit* kristalleri büyütme deneyini **1995’te STS-73 no’lu Columbia mekiği uçuşu ile uzayda gerçekleştiren Prof. Sacco, bu uçuşta Türk Bayrağı’nı uzaya götüren ilk ve tek isim olma özelliğini yakaladı. Uzaya giden Türk Bayraklarından bir tanesi, 1996’da Prof. Sacco ile Prof. Dr. Baç tarafından devrin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e de takdim edildi.

16 gün süren STS-73 no’lu uçus sırasında uzayda yaşamak ve çalışmak ile ilgili pek çok tecrübe edinen Prof. Sacco, uzay programı deneyimini yaklaşık 300 konferansla, binlerce ilk, orta, lise öğretmen ve öğrencileriyle paylaştı. Bu konferaslarla, gençleri bilim ve teknoloji alanıyla tanıştırmak ve kariyer planlamalarına bilim ve mühendislik alanını dahil etmelerini amaçladı.

2012 yılında Yeditepe Üniversitesi’ne konuk olarak öğrencilerle buluşan Prof. Sacco, halen Edward E. Whitacre Jr.’da Teksas Teknoloji (Texas Tech) Üniversitesi’nde Mühendislik Fakültesi Dekanlığı görevini sürdürüyor.

*Önemli bir kimyasal madde olan zeolit, petrol rafinerilerinde katalist veya atık sulardaki ağır metalleri, radyoaktif atıkları temizlemede geniş kullanım alanları olan bir maddedir. Ayrıca antibakteriyel özellikleri de bulunur.

**1989-1997 arasında Worcester Polytechnic ‘te NASA projesi olarak başlayan çalışma, 1997-2004 yılları arasında NASA’nın Northestern Üniversitesinde kurduğu “Uzayda İleri Malzemeler Üretimi” (CAMMP -Center for Advanced Microgravity Materials Processing) Araştırma Merkezine dönüşmüştür, Prof. Sacco ve merkezin Başkan Yardımcılığını yürüten Prof. Dr. Nurcan Baç’ in zeolit kristalleri çalışması kapsamında uzay mekiği ve uluslararası uzay istasyonundaki 2004 yilina dek surdurulen deneylerle, Dünya’da olduğundan 500-1000 kat daha büyük zeolit kristalleri elde edilmiştir. Bu sonuçlar yeni uygulamalara yol açmıştır.

Prof. Albert Sacco, Jr. kimdir?

Boston’da doğdu, Lisans eğitimini 1973 yılında Northeastern Üniversitesi’nde, Doktora eğitimini 1977 yılında MIT’de tamamladı. Daha sonra Worcester Politeknik Enstitüsü’ne katıldı. Orada profesör ünvanını aldı ve 1989-1997 yılları arasında Kimya Mühendisliği Bölüm Başkanlığı görevini yürüttü. Northeastern Üniversitesi’nde, NASA – Uzayda İleri Malzeme Üretim Merkezi Başkanlığı görevinde bulundu.

1989-95 yılları arasında NASA uzay mekiğinde bilimsel deneyler yapmak üzere seçildi. 1995 yılında STS-73 (Space Transportation System) programı dahilinde 16 günlük bir görevde Columbia uzay aracında, bilimsel deneyler yapan uçuş ekibinde bulundu. Programın amacı bioteknoloji, yakıt bilimi, malzeme bilimi ve basınçlı uzay laboratuvarında sıvı mekaniğiydi. Benzer deneyler 2004 yilina kadar Uzay Mekigi ve Uluslararasi Uzay Istasyonunda devam etti.

STS-73 Programı süresince, NASA’da Yeditepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nurcan Baç ile birlikte çalıştılar. Prof. Dr. Nurcan Baç, o dönemde NASA – Uzayda İleri Malzeme Üretim Merkezinde Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyordu. Uzay mekiği Columbia’nın STS -73 nolu uçuşunda uzaya Türk Bayrağı gönderdiler. Türk Bayrağı 16 gün süreyle uzayda kaldı. Daha sonra bu bayrak, dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e armağan edildi.

Halen, Edward E. Whitacre Jr.’da Teksas Teknoloji (Texas Tech) Üniversitesinde Mühendislik Fakültesi Dekanlığı görevini sürdüren Prof. Sacco, kariyeri boyunca pek çok firmaya kataliz, katı-gaz etkileşimi, nanogözenekli zeolit sentezi ve kullanımı ile uzay ekipmanları tasarımı konularında danışmanlık yaptı. Ayrıca, geçiş metali ve asit katalizörü ve onların deaktive edilmesi ve filament geliştirilmesi alanlarında 192 çalışmaya, 24 milyon dolardan fazla bütçesi olan araştırmalara imza attı.

2004 yılında Uluslararası Astronotik Akademisine seçilen Prof. Sacco, Amerikan Kimya Mühendisleri Enstitüsü üyesidir.