Rusya Ay’a nükleer santral kurmaya hazırlanıyor

Rusya, Ay’daki uzun ve zorlu gecelerde kesintisiz enerji sağlamak için nükleer güç seçeneğini devreye alıyor. Roscosmos, önümüzdeki 10 yıl içinde Ay yüzeyine küçük ölçekli bir nükleer güç santrali kurmayı planladığını doğruladı. Bu tesisin, Çin ile ortak yürütülen Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu (ILRS) için temel enerji kaynağı olması hedefleniyor.

Ay’da bir gecenin yaklaşık iki hafta sürmesi, güneş enerjisine dayalı sistemleri sınırlı ve riskli hale getiriyor. Uzmanlara göre bataryalar, Ay tozunun paneller üzerindeki aşındırıcı etkisi ve aşırı sıcaklık farkları nedeniyle uzun vadeli görevlerde yeterli güvenilirliği sunmuyor. Bu nedenle nükleer reaktörler, yüzey araçları, bilimsel laboratuvarlar, gözlemevleri ve iletişim altyapısı için sürekli ve öngörülebilir bir enerji çözümü olarak öne çıkıyor.

Roscosmos, 2036’ya uzanan Ay programı kapsamında enerji altyapısının geliştirilmesi için Lavochkin Association ile sözleşme imzaladı. Projede ayrıca Rusya’nın devlet nükleer enerji şirketi Rosatom ile ülkenin önde gelen araştırma kurumlarından Kurchatov Enstitüsü de yer alıyor. Teknik ayrıntılar paylaşılmasa da reaktörün büyük ölçüde otonom çalışacak şekilde tasarlandığı, kurulumun ise robotik sistemlerle yapılmasının planlandığı belirtiliyor.

Ay’daki nükleer enerji yarışı yalnızca Rusya ve Çin’le sınırlı değil. NASA da Artemis programı kapsamında Ay yüzeyine küçük modüler nükleer reaktörler yerleştirmeyi değerlendiriyor. Amaç, kalıcı insanlı görevler ve derin uzay operasyonları için güvenli bir enerji altyapısı oluşturmak.

Bu artan ilginin arkasında, Ay’da bulunduğu düşünülen helyum-3 rezervleri ile skandiyum, itriyum ve lantanitler gibi nadir toprak elementleri yer alıyor. Bu elementler, savunma sanayinden yarı iletkenlere, akıllı telefonlardan ileri enerji teknolojilerine kadar pek çok alanda stratejik öneme sahip. Uzmanlara göre Ay’daki enerji altyapısı, gelecekteki madencilik ve kalıcı üs planlarının da temelini oluşturacak.