Mozilla’dan Microsoft’a Copilot tepkisi

Mozilla, Microsoft’un Copilot’u kullanıcılara zorla dayatma girişimlerini sert şekilde eleştirdi.

Mozilla, Microsoft’un Copilot hamlesini eleştirerek, son geri adımlara rağmen Windows’ta kullanıcı seçiminin yıllardır kısıtlandığını savundu.

Microsoft kısa süre önce Windows 11’i 2026 yılında düzeltmeye yönelik büyük planını duyurmuştu. Bu plan, kaybolan özelliklerin geri getirilmesine, Windows Update üzerinde kullanıcılara daha fazla kontrol verilmesine ve Copilot destekli yapay zeka özelliklerinin yazılımlara entegrasyonunda daha ölçülü bir yaklaşım benimsenmesine odaklanıyor. Bu listenin son maddesinde bazı somut gelişmeler de görüldü. Örneğin Windows Insider sürümünde Notepad için yayımlanan son güncellemede çeşitli menülerdeki “AI” ve “Copilot” ifadeleri kaldırıldı. Microsoft bu değişikliklerden bazılarını geri almaya devam ederken Mozilla, şirketi en başta Copilot’u kullanıcılara zorla dayattığı için eleştirmenin tam zamanı olduğunu düşünüyor.

Windows Central tarafından fark edilen bir blog yazısında Mozilla, son aylarda ve yıllarda Microsoft’un Copilot ve yapay zeka entegrasyonları söz konusu olduğunda kullanıcı seçimini sınırlamaya çalıştığını söyledi. Buna zorunlu Microsoft 365 Copilot uygulaması dağıtımı (şu anda durduruldu), Copilot+ PC’lere özel bir Copilot tuşu eklenmesi ve yapay zeka asistanının bildirimler içine yerleştirilmesi planları örnek gösterildi.

Ancak kullanıcıların yoğun tepkisi sayesinde Microsoft bu stratejilerin birçoğunda geri adım atmaya başladı. Mozilla’ya göre bu durum, şirketin başlangıçta müşterileri değil kendi ticari çıkarlarını önceleyen “tekrarlanan tercihler” yaptığını gösteriyor. Mozilla ayrıca kendi görevlendirdiği bağımsız bir araştırmanın Microsoft’un kullanıcı seçimini ortadan kaldırmak için “karanlık tasarım kalıpları” ve şüpheli dağıtım taktikleri kullandığını doğruladığını belirtti.

Öne çıkarılan bazı örnekler ise şöyle:

Windows 10 ve Windows 11’de görev çubuğuna gömülü olan Windows Arama çubuğu, varsayılan tarayıcı ne olursa olsun yalnızca Microsoft Edge’i açacak şekilde sabitlenmiş durumda.

Windows, Android, iOS ve macOS’te gördüğümüz gibi uygulamalarınızı, ayarlarınızı ve verilerinizi yeni cihazınıza tamamen taşıyan gerçek bir cihaz geçiş sistemi sunmuyor. Bunun yerine yeni bir bilgisayar aldığınızda varsayılan ayarlar yeniden Microsoft’un kendi ürünlerine döndürülüyor.

Microsoft Outlook ve Microsoft Teams, varsayılan tarayıcı tercihinizi görmezden gelerek bağlantıları doğrudan Edge’de açıyor.

Windows, diğer tarayıcıların “varsayılan tarayıcı olmak ister misiniz?” şeklinde basit bir bildirim göstermesine izin vermiyor. Bunun yerine diğer tarayıcılar kullanıcıları Windows ayarlarına yönlendirmek zorunda kalıyor ve kullanıcıların çok adımlı bir süreci tamamlamasını umuyor.

Mozilla’ya göre Copilot da aynı stratejiyi izliyor. Şirket, Copilot’un kullanıcı deneyimine zorla yerleştiğini ve kullanıcıların farkına bile varmadan onlar hakkında veri öğrenmeye çalıştığını iddia ediyor.

Tarayıcı geliştiricisi Mozilla, aynı blog yazısında Firefox’taki kendi yapay zeka özelliklerine de değindi. Şirket, Firefox’taki yapay zeka entegrasyonlarının “AI sizin şartlarınızda çalışmalı, Mozilla’nın şartlarında değil” ilkesi üzerine kurulu olduğunu vurguladı. Tarayıcıda her yapay zeka özelliğinin ayrı ayrı kapatılabildiğini ya da ayarlardan kolayca erişilebilen tek bir “killswitch” ile tümünün devre dışı bırakılabildiğini belirtti. Ayrıca kullanıcı tercihlerinin güncellemeler sonrasında sıfırlanmadığını ve varsayılan ayarlara geri döndürülmediğini söyleyerek Microsoft’un Windows güncelleme politikalarına da göndermede bulundu.

Mozilla, Microsoft’a yönelik eleştirilerini daha da sertleştirerek şu ifadeleri kullandı:

“Microsoft’un erişim gücüne sahip bir şirket kullanıcıları kontrol etmeye devam ettiğinde ve ancak tepkiler çok yükseldiğinde geri adım attığında, insanların teknolojiden ne beklediğini de şekillendirir. Bu, insanlara tek gerçek seçeneklerinin şirket geri adım atana kadar şikayet etmek olduğunu söyler. Aynı zamanda bir şirket erişim gücünü ve kontrolünü kullanarak insanları kendi ürünlerine yönlendirdiğinde alternatiflerin rekabet etmesini de zorlaştırır. Biz bunun kabul etmek zorunda olduğumuz internet olduğunu düşünmüyoruz. İnsanlar internetin bu döneminde ne istediklerini açıkça söylüyor. Kendi cihazları ve kendi verileri üzerinde kontrol sahibi olduklarını hissetmek istiyorlar. Bizim inşa etmeye çalıştığımız internet de bu.”

Mozilla’nın bu sert blog yazısının zamanlaması dikkat çekici görünüyor. Özellikle Microsoft, Copilot ile ilgili tartışmalı değişikliklerin bazılarını geri çekerek kullanıcıların güvenini yeniden kazanmaya çalıştığı bir dönemde. Ancak muhtemelen Mozilla’nın amacı da tam olarak bu: konu hâlâ insanların zihninde tazeyken kamuoyunun görüşünü şekillendirmek.

Bununla birlikte Mozilla’nın bu sözlerinin geniş kitleler üzerinde önemli bir etkisi olup olmayacağını söylemek zor.