Milyonlarca web sitesine yapay zeka botu engelleyici geliyor

Sky News, The Associated Press ve Buzzfeed gibi milyonlarca web sitesi artık yapay zeka (YZ) botlarının içeriklerine izinsiz erişmesini engelleyebilecek. Yeni sistem, internetin yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapan internet altyapı firması Cloudflare tarafından devreye alınıyor.

Sonuç olarak, web siteleri içeriklerinin taranmasına karşılık YZ firmalarından ödeme talep edebilecek. Pek çok tanınmış yazar, sanatçı, müzisyen ve oyuncu, YZ firmalarını çalışmalarını izin ya da ödeme almadan sistemlerini eğitmek için kullanmakla suçladı.

Birleşik Krallık’ta bu durum, hükümet ile Sir Elton John gibi sanatçılar arasında telif hakkının nasıl korunacağı konusunda hararetli bir tartışmaya yol açtı.

Cloudflare’ın teknolojisi, internette gezinen, indeksleyen ve veri toplayan yazılımlar olan YZ firmalarına ait botları – diğer adıyla “crawler”ları – hedef alıyor. Bu botlar, YZ firmalarının sistemlerini inşa etme, eğitme ve çalıştırma biçiminde önemli rol oynuyor.

Cloudflare, şu anda teknolojisinin 1 milyon web sitesinde aktif olduğunu söylüyor.

Condé Nast’ın (GQ, Vogue ve The New Yorker gibi dergilerin yayıncısı) CEO’su Roger Lynch, bu gelişmeyi yayıncılar için “oyun değiştirici” olarak nitelendirdi.

Lynch “Bu, internet üzerinde içerik üreticilerini koruyan, kaliteli gazeteciliği destekleyen ve YZ şirketlerini sorumlu tutan adil bir değer değişimi yaratma yolunda kritik bir adım” dedi.

Ancak bazı uzmanlar, daha güçlü yasal korumalara da ihtiyaç olduğunu söylüyor.

‘YZ çağında ayakta kalmak’

Başlangıçta bu sistem, Cloudflare hizmetlerine yeni kaydolan kullanıcılar ile daha önce botları engelleme çabalarına katılan siteler için varsayılan olarak geçerli olacak.

Birçok yayıncı, YZ firmalarını içeriklerini izinsiz kullanmakla suçluyor.

Kısa süre önce BBC, ABD merkezli YZ firması Perplexity’ye karşı yasal işlem başlatmakla tehdit ederek, BBC içeriğini kullanmayı derhal durdurmasını ve daha önce kullanılan materyaller için tazminat ödemesini talep etti.

Ancak yayıncılar genel olarak Google gibi arama motorlarının botlarının sitelerine erişmesine izin vermekte sakınca görmüyor; çünkü bu firmalar karşılığında okuyucuları içeriklerine yönlendiriyor.

Perplexity, BBC’yi “Google’ın tekelini korumaya çalışmakla” suçladı.

Fakat Cloudflare, YZ’nin yayıncılar ile tarayıcılar arasındaki örtük anlaşmayı bozduğunu savunuyor. Şirkete göre YZ tarayıcıları, içerik üreticilerine trafik yönlendirmeden yazı, makale ve görsel gibi içerikleri toplayarak yanıtlar üretiyor ve böylece içerik üreticilerini gelirden mahrum bırakıyor.

Cloudflare CEO’su Matthew Prince “Eğer internet YZ çağında ayakta kalacaksa, yayıncılara hak ettikleri kontrolü vermeli ve herkes için işleyen yeni bir ekonomik model kurmalıyız” diye yazdı .

Bu amaçla şirket, içerik üreticilerinin özgün içeriklerini kullanan YZ firmalarından ödeme talep edebileceği bir “Taramaya Göre Ödeme” (Pay Per Crawl) sistemi geliştiriyor.

Botlara karşı savaş

Cloudflare’a göre YZ bot faaliyetleri patlama yaşıyor.

Prince, “YZ tarayıcıları, her gün Cloudflare ağına 50 milyardan fazla istek gönderiyor” sözleriyle dikkat çekti. Ve bazı YZ tarayıcılarının mevcut bot engelleme protokollerini görmezden geldiği yönünde artan bir endişe var.

Cloudflare daha önce, en kötü ihlalcileri, YZ tarafından üretilmiş işe yaramaz içeriklerle dolu bir “Labirent”e yönlendiren bir sistem geliştirmişti.

Yeni sistem ise, web sitelerinin içeriklerini korumayı ve YZ firmalarından bu içeriğe erişim için ücret talep etme imkanı sunmayı hedefliyor.

Birleşik Krallık’ta, hükümet, yaratıcılar ve YZ firmaları arasında, yaratıcı endüstrilerin YZ sistemlerinin eğitimi için izinsiz kullanımına karşı ne ölçüde korunması gerektiği üzerine yoğun bir yasal mücadele sürüyor.

Ve hem Atlantik’in bu tarafında hem de diğer tarafında, içerik üreticileri, lisans sahipleri ve hak sahipleri, YZ firmalarının yaratıcı haklara yönelik müdahalesini önlemek amacıyla mahkemeye başvuruyor.

YZ şirketlerinin sistemlerini düzgün biçimde lisanslanmış verilerle eğittiğini belgeleyen Fairly Trained kuruluşunun kurucusu Ed Newton-Rex, bu gelişmenin memnuniyet verici olduğunu ancak “bir şirketin yapabileceklerinin sınırlı olduğunu” söyledi.

Ed Newton-Rex şöyle devam etti: “Bu aslında gereken büyük ameliyat yerine geçici bir bandaj. Bu yalnızca, insanların kontrol ettiği web siteleri için koruma sunuyor – yani evinizde çalışıp dışarı çıkınca işe yaramayan bir zırh gibi. İnsanların içeriklerini YZ şirketlerinin çalmasından korumanın tek gerçek yolu yasal düzenlemedir.”

Film yapımcısı ve yaratıcı endüstriler için daha fazla koruma talep eden Baroness Beeban Kidron, bu gelişmeyi memnuniyetle karşıladı ve şirketin liderlik gösterdiğini söyledi.

Kidron “Cloudflare dijital dünyanın kalbinde yer alıyor ve onların bu kadar kararlı adım atması heyecan verici” dedi ve ekledi:

“Canlı bir kamusal alan istiyorsak, YZ firmalarının faaliyet gösterdikleri topluluklara katkı sunmaları gerekir – bu da vergi ödemek, ürünlerini oluşturmak için çaldıkları eser sahipleriyle uzlaşmak ve Cloudflare’ın gösterdiği gibi, dijital ve insan üreticileri arasında sürekli bir adalet sağlamak için teknolojiyi yaratıcı biçimde kullanmak anlamına gelir.”