Anthropic ve OpenAI arasındaki yoğun rekabet olmasaydı, üretken yapay zeka patlaması bu kadar hızlı gerçekleşmeyebilirdi. 2022 yılının sonlarında OpenAI, Anthropic firmasının yapay zeka destekli bir sohbet robotu üzerinde çalıştığı bilgisini aldı. Konuya yakın dört kaynağın aktardığına göre, OpenAI CEO’su Sam Altman çalışanlarına derhal rakip bir ürünü hızlandırma talimatı verdi. Bu talimattan iki hafta sonra şirket, ChatGPT’yi kullanıma sunarak küresel ekonomiyi ve insanların teknolojiyle etkileşim biçimini temelden değiştirecek bir teknoloji devriminin fitilini ateşledi.
Aynı aciliyet, şimdilerde şirketlerin milyar dolarlık halka arz planlarına da yansıyor. İki dev, piyasaya ilk çıkan olmak için birbiriyle yarışıyor. Şirketler, borsadaki ilk listelenmeyi yatırımcıların kendilerine nasıl değer biçeceğini belirleme ve kendi CEO’larını yapay zekanın öncü sesi olarak konumlandırma yolu olarak görüyor.
Daha Mayıs ayı gibi yakın bir tarihte, pek çok danışman halka arz için ilk adımları OpenAI’ın atmasını bekliyordu. Konuya yakın iki kaynağın belirttiğine göre OpenAI, bazı yatırımcılara en erken Eylül ayında halka arzı hedeflediğini iletmişti. Ancak Anthropic, 1 Haziran’da ABD’li düzenleyici kurumlara gizli bir halka arz başvurusunda bulunarak öne geçti. OpenAI ise bu hamleyi sadece bir hafta sonra, Pazartesi günü takip etti.
Bu mücadele, sadece Sam Altman ile ChatGPT’yi mümkün kılan temel teknolojiden sorumlu eski bir OpenAI araştırmacısı olan Anthropic CEO’su Dario Amodei arasındaki çekişmeyle sınırlı değil. Rekabet Wall Street’e de sıçramış durumda. İki büyük doğrudan rakibin aynı anda sermaye artırımına gitmesine nadiren rastlanırken, halka arzların büyüklüğü nedeniyle her iki şirket de zorunlu olarak aynı bankaların kapısını çalıyor. Reuters daha önce OpenAI’ın yaklaşık 1 trilyon dolar değerleme ile halka açılmayı hedeflediğini bildirmişti.
Sürece yakın üç kaynak, bankacıların ve danışmanların hem OpenAI hem de Anthropic ile giderek karmaşıklaşan ilişkileri yönettiğini ifade etti. Kaynaklar, her iki şirketin yöneticilerinin de halka arz danışmanlarına rakibin planları hakkında sorular sorduğunu, bu durumun bazı bankaları bilgi sızıntılarını önlemek için işlem ekipleri arasında dahili duvarlar örmeye ittiğini belirtti.
‘Topyekün Savaş’
Büyük liderlerin çatışması iş dünyasında yeni bir durum değil. Elon Musk ve Jeff Bezos uzay yarışı üzerinden kamuoyu önünde atışırken, Bill Gates ve Steve Jobs da Microsoft ürünlerinin Apple’dan kopyalanıp kopyalanmadığı konusunda tartışmıştı. Ancak Altman ve Amodei arasındaki gerilim, günümüzün en büyük teknolojik devriminin arkasındaki itici güç konumunda bulunuyor; yapay zeka araçlarının ne kadar hızlı piyasaya sürüleceğini, hangi özellikleri içereceğini ve nihayetinde insanların günlük yaşamda bu teknolojiyle nasıl etkileşime gireceğini doğrudan etkiliyor.
Yapay zeka kıyaslama ve değerlendirme şirketi Arena’nın CEO’su Anastasios Angelopoulos, “Bu adamlar arasında topyekün bir savaş var. Anthropic ne zaman yeni bir sürüm çıkarsa, OpenAI’ın da yakında onu takip edeceği üzerine bahse girilir, tersi de geçerlidir” dedi. Her iki şirket de CEO’lar arasındaki rekabet hakkında yorum yapmaktan kaçındı.
Gelir Tablosu Üzerinde Muhasebe Kavgası
İki şirket, finansal hikayelerini yatırımcılara nasıl aktaracakları konusunda da fikir ayrılığı yaşıyor. Konuya yakın iki kaynağın aktardığına göre OpenAI, yatırımcılara ve çalışanlarına Anthropic’in tercih ettiği muhasebe yönteminin şirketin gelirlerini milyarlarca dolar fazla gösterdiğini savundu. Reuters tarafından incelenen bir şirket içi nota göre, Nisan ayında OpenAI Satış Başkanı Denise Dresser, çalışanlara Anthropic’in mali verilerinin şişirilmiş olduğunu düşündüklerini iletti.
Bu tartışmanın temelinde, Anthropic’in müşterilerin yapay zeka hizmetleri için ödediği tutarın tamamını gelir olarak kaydetmesi, ancak bu tutarın bir kısmının daha sonra Amazon ve Google gibi ortaklara aktarılması yatıyor. OpenAI ise farklı bir yöntem kullanarak, ortağı Microsoft’a ödeme yaptıktan sonra sadece net geliri raporluyor.
Anthropic ise Reuters’a yaptığı açıklamada, yerleşik muhasebe uygulamalarını takip ettiklerini, işlemde “asıl taraf” kendileri olduğu ve bulut ortakları sadece dağıtım kanalı işlevi gördüğü için brüt geliri esas aldıklarını belirtti. Reuters’ın konuştuğu kaynaklardan ikisi, Dresser’ın şirket içi iletişiminin, Anthropic’in hızlı büyümesi karşısında moral bulanıklaşan OpenAI personeline güvence vermeyi amaçladığını söyledi.
D. A. Davidson analisti Gil Luria, “Anthropic’in halka açık pazarda OpenAI’ı alt etmeye çalışmasının bir nedeni, öncü bir yapay zeka modelinin finansal verileri nasıl raporlayacağına dair gündemi belirlemek ve bunu kendi finansal modellerine uygun bir şekilde yapmaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Rakibini geçme arzusu, zaman zaman OpenAI içinde de gerilimlere yol açtı. Konuya yakın üç kaynak, Altman’ın yakın zamanda Mali İşler Müdürü (CFO) Sarah Friar ile şirketin bu kadar sıkışık bir zaman tizelgesinde halka arz için gerekli yükümlülükleri karşılayıp karşılayamayacağı konusunda tartıştığını belirtti. Kaynaklar, Altman’ın Friar’a bunu çözmesini ya da bu işi başarabilecek farklı bankacılar ve avukatlar tutmasını söylediğini aktardı. Bir başka kaynak ise Friar’ın o dönemden sonra danışmanlara şirket yönetiminin zamanlama konusunda hemfikir olduğunu söylediğini ifade etti. Altman, Anthropic’in başvurusundan sonra CNBC’ye verdiği mülakatta OpenAI’ın halka arzını aceleye getirmek istemediğini belirtmişti.
Uzun Süreye Dayanan Husumet
İki şirket arasındaki rekabet, Amodei’nin 2020 sonlarında OpenAI’daki araştırma başkan yardımcılığı görevinden birkaç kişiyle birlikte ayrılarak güvenliği ön planda tutmayı vadeden Anthropic’i kurmasına kadar uzanıyor. Bu hamle, birçok OpenAI çalışanı tarafından Altman’ın yaklaşımına bir tepki olarak görülmüştü.
Anthropic, 2022’nin başlarında sohbet robotu Claude’un ilk versiyonunu eğittiğini ancak güvenlik araştırmaları yürütmek adına bunu kamuoyuna açmadığını daha sonra açıklamıştı. OpenAI da benzer projeler yürütüyordu. Konuya yakın dört kaynağın aktardığına göre, bazı çalışanlar OpenAI’ın o dönemki gelişmiş modelleriyle desteklenen bir “süper asistan” aracı üzerinde çalışırken, kurucu ortaklardan John Schulman ayrı bir sohbet arayüzü geliştiriyordu. Schulman, yorum talebine yanıt vermedi.
Aynı kaynaklar, OpenAI yetkililerinin bir ara sohbet tabanlı asistan aracını, GPT-4 büyük dil modelinin yayımıyla birlikte Mart 2023’te başlatmayı düşündüklerini kaydetti. Ancak Kasım ayı ortasında Anthropic’in projesine dair çıkan söylentiler Altman’ı harekete geçirdi. Çalışanlara mümkün olan en kısa sürede hazır olabilecek bir sohbet robotu geliştirmeleri talimatını veren Altman’ın bu hamlesini bir kaynak, “Aniden, bunu iki hafta içinde teslim etmeliyiz noktasına geldik” sözleriyle özetledi.
30 Kasım 2022’de piyasaya sürülen ChatGPT, hızla tarihin en hızlı büyüyen tüketici uygulaması oldu, milyonlarca kullanıcıya ulaştı ve teknoloji devlerinin ürün planlarını altüst etti. Birkaç ay sonra Claude sohbet robotunu çıkaran Anthropic, OpenAI’ı yakalamak için yaklaşık üç yıl harcadı. Konuya yakın üç kaynağa göre Amodei, OpenAI’ın akıl yürütme (reasoning) modellerindeki ilk başarısını gördükten sonra, 2024 sonlarında araştırmacıları bu alana yönlendirdi.
Bu dinamik, uzun süre kurumsal müşterilere odaklanan Anthropic’in 2025 sonlarında Claude Code aracına güçlü bir güncelleme getirmesiyle tersine döndü. Gelirinin büyük bölümünü ChatGPT için ödeme yapan tüketicilerden sağlayan OpenAI, şimdilerde kurumsal yazılımlara olan odağını artırarak kendi kodlama ürünü Codex’e daha fazla kaynak ayırıyor.
İlişkilerde Açık Gerilim
İki şirket arasındaki ilişkiler, Altman’ın 2023 sonlarında OpenAI yönetim kurulu tarafından beklenmedik bir şekilde görevden alınmasının ardından daha da kötüleşti. Yönetim kurulu seçenekleri değerlendirirken, üyeler iki laboratuvarı Amodei liderliğinde birleştirmek fikrini görüşmek üzere kendisiyle kısa bir görüşme gerçekleştirdi. Eski bir OpenAI yöneticisi yakın tarihli bir ifadesinde, kurulun diğer fikirlere geçmeden önce bu seçeneği “son derece kısa bir süre” değerlendirdiğini belirtti.
Buna rağmen, bu teklifin duyulması birçok OpenAI çalışanını öfkelendirdi. Altman birkaç gün içinde görevine iade edilse de bu huzursuzluk kalıcı oldu.
Aralarındaki husumet giderek daha açık bir hal alıyor. Şubat ayında Altman, Anthropic’in Super Bowl reklamlarını, OpenAI’ın ChatGPT üzerinde reklam satma planlarını yanlış yansıttığı gerekçesiyle “yanıltıcı” olarak nitelendirdi. Mart ayında ise Amodei, Altman’ı OpenAI’a avantaj sağlamak için Anthropic’in Pentagon ile olan anlaşmazlığını kullanmakla suçladı.
Şubat ayında Hindistan’da düzenlenen bir yapay zeka zirvesinde Başbakan Narendra Modi, sahnedeki tüm teknoloji yöneticilerini bir birlik gösterisi olarak el ele vermeye davet etmişti.
İlk yorum yapan olun