6 Şubat 2023’te Türkiye, 7.8 büyüklüğünde Pazarcık ve 7.5 büyüklüğünde Elbistan depremleriyle sarsıldı; bu depremler ülke genelinde büyük yıkıma neden oldu. O sırada Android Deprem Uyarıları (AEA) sistemi aktifti, ancak 7.8’lik deprem için sistem, depremin başlangıcından 7.1 saniye sonra büyüklüğü 4.5 olarak tahmin etti ve en yüksek tahmin yalnızca 4.9’a ulaştı – gerçek büyüklüğün çok altında.
Bu ciddi düşük tahmin nedeniyle, 64 km’lik bir yarıçapta yalnızca yarım milyon cihaza daha az acil “BeAware” uyarıları gönderildi ve etkilenen nüfusa sınırlı uyarılar sağlandı. M7.5 Elbistan depreminde ise ilk büyüklük tahmini 6.1, ardından 6.3 oldu. Bu, neredeyse dört milyon telefona saniyelerden bir dakikayı aşan sürelerde “BeAware” uyarıları gönderilmesine neden oldu.
Depremleri erken yakalamak için geleneksel sismik ağlara sahip olmak önemli, ancak birçok deprem bölgesinde bu ağlar bulunmadığından AEA gibi sistemler önem taşıyor; Google bu sistemleri tamamlayıcı nitelikte görüyor.
Her ne kadar sistem Türkiye’deki bu depremlerde iyi çalışmamış olsa da, şirket bu başarısızlığını kabul ederek tespit algoritmalarında değişiklikler yaptı. Örneğin, algoritmanın deprem parametrelerini izleme süresi daha önce 10 saniye ile sınırlıyken, şimdi 30 saniyeye çıkarıldı ve daha fazla veri toplanması sağlanıyor.
Ayrıca, özellikle ilk depremde geç tetiklenen ve gürültülü veriler sağlayan telefonlar sorundu. Yeni güncellemelerle, sistem artık gürültü seviyesine göre hangi telefonların havuza dahil edileceğini daha seçici belirliyor. Google ayrıca BeAware uyarılarını da güncelledi, cihazların titreşimini kapattı ve deprem hakkında daha doğru raporlama yapabilmesini sağladı.
Google, yeni algoritmalarla simülasyon testleri yaptı ve 7.8’lik deprem bugün olsaydı, 6.3 saniye sonra 4.6 büyüklüğünde, 24 saniye içinde ise 7.4 büyüklüğünde tespit edileceğini ve önceye kıyasla çok daha doğru sonuç vereceğini düşünüyor. Bu durumda, 10 milyon cihaz 35 saniyeye kadar uyarı süresi veren daha belirgin TakeAction uyarıları alacak, BeAware uyarıları ise 67 milyon kullanıcıya 2,5 dakikaya kadar uyarı sağlayacaktı.
AEA’nın eksikliklerine rağmen, ABD dışındaki tüm ülkelerde uyarı alan 1,5 milyon kullanıcıyla yapılan bir ankette ortalama faydalılık puanı 5 üzerinden 4,7 oldu ve katılımcıların %85’i uyarıları çok faydalı bulduğunu söyledi. Uyarılar, %36’sına sarsıntıdan önce, %28’ine sarsıntı sırasında, %23’üne ise sarsıntıdan sonra ulaştı.
TakeAction uyarısı alanların %28’i Drop, Cover, Hold On (Çök, Kapan, Tutun) talimatlarını uyguladı; bu oran diğer deprem erken uyarı sistemlerinin geçmişteki anketlerinden daha yüksek. Ankete katılanların %84’ü sistemi gelecekte daha fazla güvenilir bulacağını söylerken, yalnızca %0,1’i uyarıları devre dışı bıraktı. Google’un yaptığı tüm bu iyileştirmelerle, gelecekteki can kayıplarının azaltılması umuluyor.
İlk yorum yapan olun