Elon Musk’ın roket ve uydu şirketi SpaceX, önümüzdeki hafta gerçekleştirmeyi planladığı devasa ilk halka arzında (IPO) 1,75 trilyon dolar piyasa değerini hedefliyor. Konuya yakın üç kaynağın Reuters’a verdiği bilgilere göre, merakla beklenen bu tarihi halka arz tamamen yeni hisse ihracından (all-primary offering) oluşacak.
Şirket Sermayesini Güçlendirecek Özel Yapı
Kaynaklar, halka arzın tamamen yeni hisse satışı şeklinde kurgulanması nedeniyle elde edilecek tüm gelirlerin doğrudan şirketin kasasına gireceğini belirtti. Bu doğrultuda, SpaceX’in mevcut hissedarları halka arz sürecinde herhangi bir hisse satışı gerçekleştiremeyecek. Reuters’ın daha önce aktardığı üzere hissedarların, kademeli bir elde tutma (lockup) süresi kapsamında hisselerini satabilmek için şirketin ilk çeyrek bilanço sonuçlarını açıklamasını beklemesi gerekecek.
Yatırımcılarla yapılan erken aşamadaki görüşmelerin, yani “nabız yoklama” sürecinin ardından şirket, ana halka arzda en az 75 milyar dolar kaynak yaratmayı planladığını sinyalini verdi. Kaynaklardan biri, %15 olarak belirlenen ek satış seçeneğinin (greenshoe), yatırımcı talebinin beklentileri aşması durumunda konsorsiyum lideri bankalara ek hisse satışı yapma yetkisi tanıyacağını aktardı.
Tamamen yeni hisse ihracına dayalı bu tür halka arz yapıları daha önce örneği olmayan modeller değil. Ancak erken yatırımcıların paylarını azaltmasına imkan tanıyan yeni ve mevcut hisse karışımı genel küresel listeleme trendlerine kıyasla, büyük ölçekli halka arzlarda daha az tercih edilen bir yöntem olarak biliniyor. Örneğin 2021 yılında elektrikli araç üreticisi Rivian Automotive’in halka arzı da tamamen yeni hisse ihracı olarak yapılandırılmış, Amazon ve Ford gibi ilk destekçiler listeleme esnasında hisse satmamış ve şirket büyümeyi finanse etmek için sermaye toplamıştı.
Geleneksel Kuralların Dışına Çıkan Özellikler
SpaceX’in planlanan halka arzında, geleneksel borsaya açılma süreçlerinden ayrışan başka unsurlar da bulunuyor. Şirketin Nasdaq 100 endeksine erken dahil edilmesi planlanırken, Elon Musk’a yönetim kurulu, veznedarlık ve Üst Yönetici (CEO) konumları üzerinde etkin kontrol sağlayan olağanüstü imtiyazlar tanınıyor.
Bu hamle, SpaceX’in yatırımcı toplantılarının ardından bankalara spesifik fonlama ve değerleme hedeflerini ilk kez ilettiğini gösteriyor. Şirketin borsa tarihinin en büyük halka arzına hazırlandığı bu dönemde Reuters, daha önce de şirketin 1,75 trilyon dolarlık bir ön değerleme üzerinde durduğunu raporlamıştı. Yatırımcı turlarının (roadshow) perşembe günü başlaması beklenirken, kaynaklar yatırımcı toplantıları ilerledikçe toplanacak fon büyüklüğü de dahil olmak üzere planların değişebileceğinin altını çizdi.
Bu halka arz, halka açık piyasadaki yatırımcılara, dünyanın en zengin insanının iş imparatorluğunun adeta “baş tacı” haline gelen SpaceX üzerinden Musk’ın uzay, uydu haberleşmesi ve yapay zeka vizyonuna ortak olmak için nadir bir fırsat sunacak. SpaceX ise konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.
Yapay Zeka Altyapısı ve Dev Halka Arz Dalgası
SpaceX’in borsaya adım atmasıyla piyasalarda adeta bir “mega halka arz dalgası” başlaması bekleniyor. SpaceX, OpenAI ve Anthropic’in halka açılmasıyla birlikte halka açık piyasalara yaklaşık 4 trilyon dolarlık bir piyasa değeri ekleneceği ve yatırımcı sermayesi için rekabetin kızışacağı öngörülüyor.
Birçok halka arz adayının aksine SpaceX’in halka açık piyasalarda net bir emsali bulunmuyor. Analistler, Starlink’in büyüme potansiyeli ile Musk’ın uzun vadeli hedeflerini hesaba katarken, yatırımcıların havacılık, telekomünikasyon ve savunma şirketlerinden karşılaştırmalar çıkarması gerektiğini ve bunun da değerleme tespitini karmaşık bir süreç haline getirdiğini belirtiyor. Birçok yatırımcı için bu yatırım, SpaceX kadar Elon Musk’ın kendisine yapılan bir hamle niteliği taşıyor. Musk’ın elektrikli araç şirketi Tesla’daki geçmiş başarıları ve bireysel yatırımcıları harekete geçirme kabiliyeti, önceki girişimlerinde olduğu gibi hisselere yönelik güçlü bir talebi beraberinde getirebilir.
Yine de SpaceX’in üç ana faaliyet alanından ikisi şu anda nakit tüketmeye devam ediyor. Yalnızca Starlink uydu takımını barındıran küresel bağlantı segmenti kâr üretiyor ve şirketin nakit ineği olarak konumlandırılıyor. Roket ve uyduların ötesinde SpaceX, yatırımcılara yörüngedeki veri merkezlerini içeren geleceğe yönelik iddialı projeler sunarak kendisini yapay zeka kaynaklı altyapı harcamalarındaki artıştan yararlanacak şekilde konumlandırıyor.
xAI Birleşmesi ve Mali Tablolar
SpaceX, bu yılın başlarında Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile birleşmişti. Bu anlaşmada roket ve uydu şirketi 1 trilyon dolar, Grok sohbet robotunun geliştiricisi xAI ise 250 milyar dolar değerlemeye tabi tutulmuştu.
Şirketin mali performansına bakıldığında, 31 Mart’ta sona eren üç aylık dönemde geliri, bir önceki yılın aynı dönemindeki 4,07 milyar dolardan 4,69 billion dolara yükseldi. Ancak aynı dönemde hisse başına zarar, geçen yılki 18 sente kıyasla 1,27 dolara çıktı. 2025 yılı genelinde ise SpaceX’in gelirleri bir önceki yılın 14,02 milyar dolar seviyesinden 18,67 milyar dolara sıçradı. Buna karşın şirket, bir önceki yıl elde ettiği 791 milyon dolarlık net kârdan 4,94 milyar dolarlık net zarara döndü.
SpaceX’in yatırımcılara sunduğu vaatlerin büyük bir kısmı Elon Musk’a dayandığı için bazı kurumsal yönetim endişeleri yatırımcıların duraksamasına neden olabilir. Halka arz izahnamesinde belirtilen çift sınıflı hisse yapısı gibi önlemler, oy gücünü Musk ve küçük bir içeridekiler grubunun elinde topluyor.
SpaceX, Nasdaq borsasında “SPCX” kodu altında işlem görmeyi hedefliyor. Şirketin halka arz takvimini öne çekmesinin ardından ilk seansın en erken 12 Haziran’da gerçekleşmesi bekleniyor. Küresel yatırım bankalarından oluşan bir sendikaya liderlik eden Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J.P. Morgan ise halka arz sürecinde müşterek konsorsiyum liderleri olarak görev alıyor.
İlk yorum yapan olun