Akıllı telefonlar, kişisel bilgisayarlar ve oyun konsollarına yönelik küresel talebin bu yıl daralması bekleniyor. Bunun nedeni, İngiltere merkezli Raspberry Pi’den HP Inc’e kadar birçok şirketin, hızla yükselen bellek çipi maliyetlerini dengelemek için etiket fiyatlarını artırması.
OpenAI, Alphabet’in Google’ı ve Microsoft gibi ABD’li teknoloji devlerinin yapay zeka altyapısını hızla büyütmesi, dünya genelindeki bellek çipi arzının büyük bölümünü emdi. Bu durum, üreticilerin tüketici cihazları yerine daha yüksek kar marjına sahip veri merkezlerine öncelik vermesiyle fiyatların yükselmesine yol açtı.
Dünyanın en büyük üç bellek çipi üreticisi olan Güney Koreli Samsung ve SK Hynix ile ABD’li Micron, artan talebe yetişmekte zorlandıklarını ve bunun çeyreklik kazançlarını yükselttiğini açıkladı.
Intel Mali İşler Direktörü David Zinsner, Perşembe günü yaptığı açıklamada, şirketin kişisel bilgisayar işlemci işine atıfta bulunarak, “Yükselen bellek fiyatları, özellikle istemci pazarı açısından yakından izlediğimiz bir dinamik ve bu yıl gelir fırsatımızı sınırlayabilir” dedi.
Araştırma şirketleri IDC ve Counterpoint, küresel akıllı telefon satışlarının bu yıl en az yüzde 2 daralmasını bekliyor. Bu, birkaç ay önceki büyüme beklentilerinden keskin bir geri dönüş anlamına geliyor ve 2023’ten bu yana sevkiyatlarda görülecek ilk yıllık düşüş olacak.
IDC’ye göre PC pazarının 2026 yılında en az yüzde 4,9 küçülmesi bekleniyor. Bu tahmin, geçen yılki yüzde 8,1’lik büyümenin ardından geldi. TrendForce’a göre ise konsol satışlarının, 2025’te tahmin edilen yüzde 5,8’lik artışın ardından, bu yıl yüzde 4,4 düşmesi öngörülüyor.
Üreticiler için zor tercihler
Birçok şirket fiyatları halihazırda artırmışken, Apple ve Dell gibi sektör devleri zor bir tercihle karşı karşıya: Maliyetleri üstlenip kar marjlarından feragat etmek ya da talebi baskılama riski pahasına bu maliyetleri tüketicilere yansıtmak.
Emarketer analisti Jacob Bourne, “Üreticiler maliyetlerin bir kısmını üstlenebilir ancak arz sıkıntısının ölçeği göz önüne alındığında, bunun tüketiciler için daha yüksek fiyatlar olarak yansıması kaçınılmaz” dedi. Bourne, “Bu durum 2026’da tüketici cihazı satışlarının daha durgun seyretmesine yol açacak. Genel enflasyonun yüksek olduğu bir dönemde ürün satmaya çalışan bu şirketler için ciddi bir zorluk olacak” diye konuştu.
Intel CEO’su Lip-Bu Tan, büyük cihaz üreticilerinin tedarikçilerinden daha fazla bellek çipi temin edebildiğini, ancak küçük işletmelerin zor durumda kaldığını söyledi. Tan, bilanço sonrası bir konferans görüşmesinde, “Bellek eksikliği yaşıyorlar, ürünleri tamamlayamıyorlar” ifadelerini kullandı.
Çip üreticisi, Perşembe günü piyasa beklentilerinin altında kalan çeyreklik gelir ve kar öngörüsü paylaştı. Bunun ardından şirket hisseleri mesai sonrası işlemlerde yüzde 13 düştü. Rakip PC işlemci tedarikçisi AMD’nin hisseleri de yüzde 1,2 geriledi.
Analistler, etkinin özellikle Xiaomi ve TCL Technology gibi Çinli akıllı telefon üreticileri ile Lenovo gibi PC üreticileri dahil olmak üzere düşük ve orta segment cihaz üreten şirketlerde daha belirgin olacağını düşünüyor.
Baskı, fiyat artışlarının önümüzdeki yıla kadar sürebileceği beklentisiyle daha da artıyor. Counterpoint’e göre bellek fiyatları, geçen yılki yüzde 50’lik sıçramanın ardından, ilk çeyrekte yüzde 40 ile yüzde 50 arasında artacak.
Yarı iletken dağıtıcısı Fusion Worldwide’ın Başkanı Tobey Gonnerman, “Son iki çeyrekte bazı ürünlerde yüzde 1000’e varan fiyat enflasyonu gördük ve fiyatlar artmaya devam ediyor” dedi. Gonnerman, “Tüketiciler çok yakında dizüstü bilgisayarlar, cep telefonları, giyilebilir cihazlar ve oyun ekipmanları için ciddi şekilde daha yüksek fiyatlar ödemeyi bekleyebilir” ifadelerini kullandı.
TrendForce, geçen yıl Dell ve Lenovo’nun 2026’nın başlarında yüzde 20’ye varan fiyat artışları planladığını açıklamıştı.
Raspberry Pi, Xiaomi, Dell, HP Inc ve Lenovo hisseleri 2025’in son üç ayında değer kaybetti. Xiaomi, yüzde 27,2’lik düşüşle en sert kaybı yaşayan şirket oldu.
HP CEO’su Enrique Lores, Kasım ayında yaptığı açıklamada, “önemli” bellek çipi maliyetleri nedeniyle PC fiyatlarını artıracaklarını söyledi. Raspberry Pi CEO’su ise Aralık ayında yayımladığı bir blog yazısında maliyet artışını “acı verici” olarak nitelendirdi ve cihazlarında fiyat artışına gideceklerini duyurdu.
Zayıflayan talep görünümü, Best Buy gibi elektronik odaklı perakendecilerin satışlarını da olumsuz etkileyebilir. Şirket, geçen yıl tarife kaynaklı fiyat artışlarının potansiyel alıcıları caydırabileceği uyarısında bulunmuştu.
Apple 29 Ocak’ta, Dell ise 26 Şubat’ta finansal sonuçlarını açıklayacak. Xiaomi genellikle Mart ayının sonlarında bilanço paylaşıyor.
Apple’ın pazar gücü
Bazı analistlere göre, ölçeği, fiyatlama gücü ve güçlü tedarikçi ağı sayesinde Apple, bellek çipi fiyatlarındaki artışı daha küçük rakiplerine kıyasla daha iyi yönetebilecek konumda.
Şirket, eylül ayındaki lansman etkinlikleri arasında ABD’deki amiral gemisi iPhone serisinin fiyatlarını genellikle sabit tutuyor. Geçen yıl yüz milyonlarca dolarlık tarife kaynaklı maliyeti müşterilere yansıtmak yerine kendisi üstlenmişti.
Morningstar analisti William Kerwin, “Apple daha avantajlı bir konumda, çünkü satın alımlarında daha oynak spot fiyatlar yerine sözleşmeli fiyatlama kullanıyor ve bu sayede daha iyi fiyatlar elde ediyor” dedi. Kerwin, “Ancak Apple da tamamen bağışık değil ve artan girdi maliyetlerini yansıtmak için fiyat artışına gitmesi gerekebilir” ifadelerini kullandı.
İlk yorum yapan olun